السيد حامد النقوي
355
عبقات الأنوار في إمامة الأئمة الأطهار ( فارسي )
يافته مىشد موجودست و بعد ازين كردى قبائح عديدهء ابن الجوزى كه از آخر آن عدوان و مجازفت ست از افادات سيوطى نقل كرده و محمد بن عبد الباقى زرقانى در شرح مواهب لدنيه از ابن الصلاح و اتباع او تساهل ابن الجوزى در موضوعات ذكر ساخته و ايراد احاديث ضعيفه و حسنه و صحيحه در ان ثابت نموده و محمد معين سندى در دراسات اللبيب جرح ابن الجوزى را قابل اعتنا ندانسته و رمى او احاديث حسان و صحاح را به وضع ثابت كرده و محمد بن اسماعيل بن صلاح الامير الصنعانى در روضهء نديه قصور و قلت اطلاع ابن الجوزى مصرح فرموده و افاده نموده كه در موضوعات او بسيارى از احاديث صحيحه موجودست و قاضى القضاة شوكانى در فوائد مجموعه بتساهل ابن الجوزى در موضوعات صريح نموده و افاده كرده كه او ذكر كرده است در موضوعات خود چيزى را كه صحيحست چه جاى حسن چه جاى ضعيف و تعقب كرده است او را سيوطى به چيزى كه در آن كفايتست و نيز شوكانى در نيل الاوطار جسارت ابن الجوزى بر ادخال احاديث كثيره مسند احمد در موضوعات ثابت كرده و تعقب و رد ابن حجر و سيوطى بر ابن الجوزى درين باب واضح نموده و فاضل معاصر مولوى حسن الزمان در قول مستحسن بواسطه طبقات المفسرين سيوطى از ذهبى نقل كرده كه ابن الجوزى را در كلام بر صحيح و سقيم حديث نه ذوق محدثينست و نه نقد حفاظ مبرزين و نيز نقلا عن تاريخ الذهبى افادهء ابن أبى المجد الحافظ در اثبات مجازفت و عدوان ابن الجوزى ذكر نموده و نيز فاضل معاصر در قول مستحسن در جاى ديگر افاده نموده كه جل كلام ابن الجوزى متعقبست و بر ابن الجوزى از سيوطى و جماعتى كه قبل و بعد او گذشتهاند تعقبات و تشنيعات واقع شده و ذهبى و غير واحد از حفاظ تصريح نمودهاند به اينكه ابن الجوزى را در كلام بر صحيح و سقيم حديث ذوق محدثين و نقد حفاظ مبرزين نيست و نيز فاضل معاصر در قول مستحسن ذكر نموده كه ابن حجر در لسان غلط فاحش ابن الجوزى بيان كرده و بعد از ان حاطب ليل بودن او مصرح ساخته و نيز فاضل معاصر در قول مستحسن افاده نموده كه ابن الجوزى از معادن مجازفت مىباشد تا اينكه داخل كرده است حديث مسلم را در موضوعات چه جاى غير آن و فاضل معاصر مولوى صديق حسن خان در اتحاف النبلاء در ذكر كتاب الموضوعات ابن الجوزى گفته ليكن ابن الصلاح و تبعه او نص كردهاند بر معترض عليه بودن اين كتاب زيرا كه بر احاديث بسيار حكم به وضع